Niepowodzenie związku samo w sobie nie przesądza nieważności. Punktem wyjścia jest sytuacja w chwili zawierania małżeństwa i dowody pozwalające ją ocenić.
Zdolność do wyrażenia zgody
Kan. 1095 dotyczy wystarczającego używania rozumu, poważnego braku rozeznania oceniającego oraz zdolności do podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich z przyczyn natury psychicznej. Sam konflikt, młody wiek lub diagnoza nie oznaczają automatycznie nieważności.
Wykluczenie małżeństwa lub jego istotnej treści
Kan. 1101 wymaga pozytywnego aktu woli wykluczającego małżeństwo, istotny element albo przymiot. Sama wątpliwość lub późniejsza zmiana zachowania nie są tym samym.
Podstęp, przymus i bojaźń
Przy podstępie bada się celowe wprowadzenie w błąd w celu uzyskania zgody oraz wagę zatajonego przymiotu. Przymus lub ciężka bojaźń muszą spełniać warunki kan. 1103. Ocena wymaga dokładnego poznania okoliczności.
Przeszkody i forma
Znaczenie mogą mieć również przeszkody zrywające i niezachowanie wymaganej formy. Trzeba uwzględnić ewentualne dyspensy i wyjątki.
Co przygotować do rozmowy
Pomocne są chronologia wydarzeń, informacje o możliwych świadkach i posiadanych dokumentach. Nie przesyłaj dokumentacji medycznej przez formularz. Bezpieczny sposób przekazania materiałów ustalimy indywidualnie.
Źródła: Kodeks Prawa Kanonicznego, Mitis Iudex i zasady udziału pełnomocników i adwokatów. Informacje ogólne, aktualizacja: 27 września 2026 r.
